Iemand helpen zelfmoord te plegen wordt niet beschermd door vrijheid van meningsuiting, zegt het EHRM

Auteur / Bron : Gepubliceerd op : Thema : Einde van het leven / Euthanasie en geassisteerde zelfmoord Nieuws Temps de lecture : 2 min.

 Afdrukken

In een arrest van 12 april sprak het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) zich uit over de kwestie van de hulp bij zelfmoord, uit het oogpunt van de grondrechten.

Het Hof verklaarde dat het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens niet voorziet in "een recht op hulp bij zelfdoding, ook niet in de vorm van voorlichting of bijstand die verder gaat dan het verstrekken van algemene informatie over zelfdoding" (punt 52 van de beschikking).

In Lings tegen Denemarken moest het EHRM zich uitspreken in een zaak waarbij een voormalige Deense arts (Svend Lings), die door de rechtbanken van zijn land was veroordeeld omdat hij twee mensen had geholpen bij het plegen van zelfmoord en had gepoogd een derde persoon te helpen door deze adviezen en medicatie voor dat doel te geven.

Dr. Lings, een stichtend lid van een pro-euthanasie vereniging, daarna uit de Orde van Deense Geneesheren geschrapt, had een brochure gepubliceerd met de titel "Passende geneesmiddelen voor zelfmoord".

Zijn veroordeling tot een gevangenisstraf van zes maanden (voorwaardelijk, om rekening te houden met zijn hoge leeftijd) had echter geen betrekking op de publicatie van de brochure - volgens de Deense wet legaal - maar op de hulp die hij in 2019 verstrekte aan drie mensen die zelfmoord wilden plegen.

Door advies te verstrekken over het innemen van medicatie en over het gebruik van een plastic zak voor het plegen van zelfmoord, maar ook door het voorschrijven van de medicatie, overtrad Sven Lings het verbod op hulp bij zelfdoding, zoals dat in Denemarken gold.

Van de drie personen die met de steun van verzoeker een zelfmoordpoging hadden ondernomen, is één niet is gestorven en kon uiteindelijk van zijn lichamelijke en geestelijke pijn verholpen worden.

Hoewel Lings zich beriep op de schending van zijn vrijheid van meningsuiting om zijn veroordeling aan te vechten, kwam het EHRM unaniem tot de conclusie dat de inbreuk volledig terecht was.

Het Hof erkende zelfs dat het had "geaarzeld" (§45) om te overwegen dat het inroepen van de vrijheid van meningsuiting om te helpen bij het plegen van een zelfmoord zou kunnen neerkomen op een misbruik van rechten, in de zin van artikel 17 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

Dat de schending van de vrijheid van meningsuiting niet werd ingeroepen, verklaarde het EHRM vanuit de "morele dimensie" van de kwestie hulp bij zelfdoding, en in het volslagen gebrek aan consensus onder de Europese staten over het juridische antwoord op deze kwestie (§ 60).

Het Hof verklaarde dat het doel dat de Deense overheid met dit vonnis nastreeft, wel degelijk legitiem was, aangezien het gaat over de bescherming van de gezondheid, de goede zeden en de rechten van anderen (§48). De voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden was naar het oordeel van het Hof evenredig (§ 59).

Door vast te houden dat er geen recht op hulp bij zelfdoding bestaat in de zin van het Verdrag, is de beslissing van het EHRM van cruciaal belang. De beschikking van het Hof is ook in overeenstemming met zijn eigen jurisprudentie waarbij artikel 2 van het Verdrag (over het recht op leven) geen recht op sterven verleent (Pretty v. Verenigd Koninkrijk, nr. 2346/02, 29 april 2002), en "verplicht de overheid om kwetsbare personen te beschermen, zelfs tegen handelingen waarbij zij hun eigen leven in gevaar brengen" (arrest Haas tegen Zwitserland, nr. 31322/07, 20 januari 2011, § 54).

Nadere informatie: IEB - Samenvatting van de jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens inzake euthanasie en hulp bij zelfdoding


Vergelijkbare artikelen

Queensland wordt vijfde Australische staat die euthanasie legaliseert

Queensland wordt vijfde Australische staat die euthanasie legaliseert

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Op 15 september 2021 nam het parlement van Queensland de Voluntary Assisted Dying Bill aan, waarmee de weg werd vrijgemaakt voor de legale praktijk van euthanasie in deze Australische deelstaat.

Hoewel de toepassingsmodaliteiten van de wet nog moeten worden vastgelegd voordat deze in januari 2023 in werking kan treden, bepaalt de zopas goedgekeurde tekst nu al dat euthanasie beschikbaar zal zijn voor elke volwassene die aan een ernstige of degeneratieve ziekte lijdt en van wie wordt verwacht...

Lees meer

"De barmhartige Samaritaan": een brief van het Vaticaan waarin de katholieke doctrine over het levenseinde uitvoerig wordt beschreven

"De barmhartige Samaritaan": een brief van het Vaticaan waarin de katholieke doctrine over het levenseinde uitvoerig wordt beschreven

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

De nieuwe brief van de Vaticaanse Congregatie voor de Geloofsleer, getiteld "De barmhartige Samaritaan", is nu, volgens het Italiaanse dagblad Avvenire, "de meest volledige en gedetailleerde referentie van de Kerk naar het levenseinde". De brief is gepubliceerd op dinsdag 22 september en is gericht aan de gelovigen, de priesters, de verzorgenden en de gezinnen. Zij herhaalt de veroordeling van alle vormen van euthanasie en geassisteerde zelfdoding, alsook van de therapeutische hardnekkigheid. ...

Lees meer

Euthanasie van Tine Nys: Belgische wet wordt aangevochten voor het Grondwettelijk Hof

Euthanasie van Tine Nys: Belgische wet wordt aangevochten voor het Grondwettelijk Hof

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Op 12 oktober besliste de correctionele rechtbank van Dendermonde om aan het Grondwettelijk Hof twee prejudiciële vragen te stellen over de interpretatie van de Belgische euthanasiewet.

Dit beslissing kadert in de zaak Tine Nys, een jonge vrouw die in 2020, op 38-jarige leeftijd, door euthanasie overleed. Ter herinnering: de drie artsen die aan de euthanasie hadden meegewerkt, waren vervolgd wegens vergiftiging, omdat zij niet zouden hebben voldaan aan de voorwaarden waarin de Belgische wet ...

Lees meer