Alle nieuws

Nieuw dossier : Het gebruik van woorden in de bio-ethiek

Nieuw dossier : Het gebruik van woorden in de bio-ethiek

- Embryo

Het is een voortdurende uitdaging om de juiste woorden te kiezen wanneer het gaat over gevoelige onderwerpen zoals het beginnend leven, de dood, een ongeplande zwangerschap, de ontdekking van een handicap, levenseindezorg of euthanasie.

Hoe kunnen we streven naar de juiste woorden en tegelijk de dialoog verzorgen?

"Dingen verkeerd benoemen maakt de wereld alleen maar ongelukkiger", zei Albert Camus. Als wij een meer gastvrije wereld van leven willen opbouwen, hoe broos ook, is de kwestie van de woordkeus van essentieel belang.

De woordkeus in de bio-ethiek: dat is wat Xavier Dijon, em. hoogleraar rechtsfilosofie aan de UNamur, voorstelt in dit nieuwe IEB-dossier.

 PDF-bestand  Lees meer 


Texas: eerste Amerikaanse staat die abortus na de eerste maand van de zwangerschap verbiedt

Verenigde Staten - Texas: eerste Amerikaanse staat die abortus na de eerste maand van de zwangerschap verbiedt

- Abortus

Op 1 september trad in Texas een wet in werking die abortus verbiedt na de eerste maand van de zwangerschap (6 weken amenorroe), meer bepaald vanaf het moment dat de hartslag van het ongeboren kind kan worden waargenomen. Alleen een medische noodsituatie kan een abortus na dit stadium rechtvaardigen, aldus de nieuwe wet. Voorheen was een niet-medische noodabortustoegestaan tot 20 weken zwangerschap.

Het bijzondere aan de Texas Heartbeat Act is dat deze niet door de overheid wordt gehandhaafd, maar alleen door particulieren, door middel van een civiele vordering. Zo kan iedere burger een persoon of organisatie aanklagen die, na het verstrijken van de wettelijk toegestane termijn, een abortus uitvoert, bevordert of daarbij helpt. De wetgever voorzag zelfs in een financiële prikkel van 10.000 dollar, die aan de eiser wordt toegekend voor elke illegale abortus waartegen hij of zij een rechtszaak aanspant.

Dit verschuiven van de sanctionering van de wet naar privéburgers is het grote ...

Lees meer 


"De schat van de palliatieve zorg": nog zo weinig bekend!

"De schat van de palliatieve zorg": nog zo weinig bekend!

- Palliatieve zorg

Het burgernetwerk van Quebec Vivre dans la Dignité, dat ijvert voor "een natuurlijk en respectvol levenseinde voor de persoon", publiceerde zopas een reeks video's met als titel "Le Trésor des soins palliatifs", bedoeld om palliatieve zorg meer bekend te maken bij het grote publiek. Is palliatieve zorg alleen voor mensen aan het einde van hun leven?

Waar kan men palliatieve zorg krijgen?

Bespoedigt palliatieve zorg de dood?

Veroorzaakt morfine de dood?

Moet pijn deel uitmaken van het einde van het leven?

Maakt "medische hulp bij sterven" (zo wordt euthanasie in Canada genoemd) deel uit van palliatieve zorg?

Met de hulp van twee erkende deskundigen, de artsen Vinay en Tradounsky, bieden deze korte video's duidelijke en waardevolle antwoorden voor iedereen die nauw of op afstand betrokken is bij de zorg voor een zieke. Het is ook een gelegenheid om de vooroordelen over palliatieve zorg, die vaak het immense potentieel ervan beperken, te ontkrachten: dat deze zorg voorbehouden is ...

Lees meer 


Het Italiaans parlement buigt zich over een wetsvoorstel om euthanasie uit het strafrecht te halen

Italië - Het Italiaans parlement buigt zich over een wetsvoorstel om euthanasie uit het strafrecht te halen

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Op 6 juli 2021 namen de commissies Justitie en Sociale Zaken van het Italiaanse parlement samen een wetsvoorstel inzake euthanasie in overweging. Het wetsvoorstel zelf is een compromis van verschillende wetsontwerpen. Dat betekent dat amendementsvoorstellen mogen verwacht worden. De Partito Democratico, de 5-Sterrenbeweging en Italia Viva stemden voor de tekst, terwijl de Lega, Forza Italia en Fratelli d'Italia tegen stemden.

Inhoud van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel wil euthanasie uit het strafrecht weghalen, en wel onder de volgende voorwaarden: ten eerste moet de patiënt een "onomkeerbare pathologie of een levensbedreigende prognose hebben die te ernstig is om medische hulp te vragen"; ten tweede moet hij of zij meerderjarig zijn, in staat zijn een vrije beslissing te nemen, en fysiek of psychisch lijden dat hij/zij ondraaglijk acht; ten derde is euthanasie alleen mogelijk als de persoon een "levensondersteunende behandeling" ondergaat. Het wetsvoorstel specificeert niet wat ...

Lees meer 


Nederland: eerste draagmoederschap voor een mannelijk paar

Nederland - Nederland: eerste draagmoederschap voor een mannelijk paar

- Draagmoederschap

Op 5 augustus werd in het "vruchtbaarheidscentrum" Nij Geertgen in Elsendorp, Nederland, het eerste kind geboren op grond van een draagmoederschapsovereenkomst tussen een draagmoeder en een mannelijk paar.

Afgezien van het feit dat het hier om het eerste officiële draagmoederschap voor een mannelijk paar in Nederland gaat, is deze geboorte ook het eerste draagmoederschap is dat in Nederland wordt uitgevoerd met een eiceldonatie, via in-vitrofertilisatie. Naast de biologische en de juridische vader (één van de twee mannen van het aanstaande paar) en de tweede juridische vader, heeft het kind dus een zwangerschapsmoeder en een genetische moeder.

Wettelijk kader

De Nederlandse wetgeving heeft de praktijk van het draagmoederschap geleidelijk gelegaliseerd. Hoewel commercieel draagmoederschap formeel wel niet verboden is, verbieden artikelen 151b en 151c van het Nederlandse Wetboek van Strafrecht elke professionele of commerciële bemiddeling tussen draagmoeder en wenspaar. Ook het pla...

Lees meer 


Euthanasie in Colombia: het Grondwettelijk Hof laat het criterium van het levenseinde vallen

Euthanasie in Colombia: het Grondwettelijk Hof laat het criterium van het levenseinde vallen

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

In een uitspraak van 21 juli heeft het Colombiaanse constitutionele hof de voorwaarden voor toegang tot euthanasie opnieuw versoepeld door de voorwaarde te schrappen dat de dood van de patiënt in de nabije toekomst moet worden verwacht. Hoewel het Colombiaanse wetboek van strafrecht "doden uit barmhartigheid" nog steeds strafbaar stelt, is deze bepaling de afgelopen 24 jaar onder impuls van de rechterlijke macht van haar werking ontdaan. Aangezien het parlement het niet eens kon worden over een wet, heeft het Grondwettelijk Hof tot dusver het kader voor euthanasie vastgesteld (IEB News).

Volgens de laatste ontwikkelingen in Canada (IEB News) is het niet langer nodig aan het einde van het leven te zijn om de dood door een arts te laten inleiden. De overige voorwaarden die het Hof in zijn arrest van 1997 heeft gesteld, blijven van toepassing: euthanasie moet worden uitgevoerd door een arts, met de vrije en geïnformeerde toestemming van de patiënt, die hevige lichamelijke of ps...

Lees meer 


Ierland: euthanasie opnieuw verworpen door Parlement

Ierland: euthanasie opnieuw verworpen door Parlement

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

In haar in juli jongstleden gepubliceerd verslag bevestigde de commissie "Justice" van het Ierse Parlement (de Oireachtas) zijn weigering de voorgestelde wetgeving tot depenalisering van euthanasie (assisted dying) in overweging te nemen, waarbij zij insisteerde op het ontbreken van "voldoende wettelijke belemmeringen" in deze materie.

De tekst, die in september 2020 is ingediend en de naam "Dying with Dignity Bill" draagt, geeft aan onder bepaalde voorwaarden het voorschrijven van dodelijke stoffen toe te staan, die de patiënt zich dan zelf inspuit (zo nodig met de hulp van een verzorger) om een einde aan zijn leven te maken. In dit opzicht is het voorstel meer verwant aan het idee van geassisteerde zelfdoding, ook al staat dit in wezen duidelijk dichter bij het idee van euthanasie.

Deze mislukking van het voorstel komt nadat een eerste voorstel, met grotendeels identieke bewoordingen, al in 2015 was verworpen door het Ierse parlement.  In 2018 concludeerde dezelfde parlementaire ...

Lees meer 


Modificaties van het menselijk genoom: de WHO wil het voortouw houden en geeft een principeakkoord

Modificaties van het menselijk genoom: de WHO wil het voortouw houden en geeft een principeakkoord

- Genetische modificaties

Het Raadgevend Comité van deskundigen van de WHO* voor de begeleiding van en het toezicht op wijzigingen in het menselijk genoom heeft zijn aanbevelingen en een beheerkader gepubliceerd ten behoeve van nationale en internationale besluitvormers. Deze documenten bevatten vooreerst een denkkader en een reeks vragen die moeten behandeld worden alvorens het juridisch kader voor de modificatietechnieken van het menselijk genoom verder kan worden uitgewerkt.

In de aanbevelingen van het Comité wordt geen enkel standpunt ingenomen over de verschillende toepassingen van deze technieken. Deze aanbevelingen werden verwacht nadat de internationale wetenschappelijke gemeenschap streng had gereageerd op de experimenten van de Chinese onderzoeker He Jiankui. In november 2018 had inderdaad He Jiankui de geboorte aangekondigd van een meisjestweeling waarvan het DNA was gemodificeerd met de CRISPR - Cas9 technologie (IEB News). In juli 2019 verklaarde de WHO dat het momenteel onverantwoord is om d...

Lees meer 


Frankrijk: naar een uitbreiding van het MAP tot alleenstaande vrouwen en vrouwenparen

Frankrijk - Frankrijk: naar een uitbreiding van het MAP tot alleenstaande vrouwen en vrouwenparen

- Medisch begeleide voortplanting

In Frankrijk heeft de Senaat op donderdag 24 juni 2021 de wet op de bio-ethiek in derde lezing unaniem verworpen wegens gebrek aan consensus met de Nationale Assemblee. Deze zou op 29 juni het laatste woord moeten hebben over de tekst die zij op 8 juni heeft ingediend en die met 84 stemmen tegen 43 is goedgekeurd. De belangrijkste maatregelen van dit wetsvoorstel, zoals het nu voorligt, zijn:

De uitbreiding van MAP (medisch begeleide voortplanting) tot vrouwenparen en alleenstaande vrouwen, terwijl deze voorheen beperkt was tot vruchtbaarheidsstoornissen.

Toestemming voor het creëren van menselijk-dierlijke chimaeren voor onderzoeksdoeleinden: hoewel het verbod op het inbrengen van dierlijke cellen in menselijke embryo's is verduidelijkt, is de toevoeging van menselijke cellen aan een dierlijk embryo toegestaan.

De versoepeling van de vergunningsregeling voor embryonaal stamcelonderzoek.

Een verbintenis van de gezondheids-, opleidings- en onderzoeksinstellingen om de lichamen ...

Lees meer 


België: euthanasie van pasgeborenen buiten de wet om

België - België: euthanasie van pasgeborenen buiten de wet om

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Een recente studie heeft de praktijk aan het licht gebracht van de opzettelijke euthanasie van pasgeborenen voor wie er volgens de medische wereld "geen hoop op een draaglijke toekomst" was. Deze praktijken betroffen 10% van de pasgeborenen (0-1 jaar) die in Vlaanderen stierven, tussen september 2016 en december 2017, d.w.z. 24 baby's.

Deze praktijk is illegaal in België en toch lijkt geen enkele autoriteit er aanstoot aan te nemen. De wet staat euthanasie van een minderjarige alleen toe als hij of zij op het moment van het verzoek om euthanasie onderscheidingsvermogen heeft en bij bewustzijn is.

In haar proefschrift, dat als basis diende voor de studie in kwestie, verwijst Laure Dombrecht, onderzoekster aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB), naar een vergelijkbare studie die in 1999-2000 werd uitgevoerd. Het percentage euthanasies van pasgeborenen door injectie van dodelijke stoffen is sinds deze vorige studie gestegen van 7 tot 10%.

De studie maakt een onderscheid tussen, wat ...

Lees meer