“Onrust om euthanasie” in België : reportage

 Afdrukken

Thema : Einde van het leven / Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Nieuws - België

Gepubliceerd op : 23/10/2020

Auteur / Bron : C. du Bus (IEB)

De VRT-enquête "Onrust om Euthanasie", die op 1 oktober werd uitgezonden, zegt veel over het groeiend onbehagen over euthanasie in België. Misverstanden bij patiënten, ongemak bij de artsen over de aanspraken van hun patiënten, overtredingen van de wet, het leed van nabestaanden. De podcast van ongeveer dertig minuten dompelt de kijker onder in de wereld van de euthanasie, een wereld die tegelijk bureaucratisch is met een commissie die belast is met de controle op euthanasie, en tegelijk ook zwaar emotioneel geladen gezien het leed van de patiënten die getuigen.

Nancyis 48 jaar en lijdt aan verschillende pathologieën: astma, verzwakte immuniteit, hersentumoren...". Dat allemaal samen, is teveel", vertelt ze de verslaggever. Vier jaar geleden vroeg ze om euthanasie, maar voldeed niet aan de criteria voor ongeneeslijke ziekten. Ze wil niet geopereerd worden.

De podcast laat ook Ruth horen, 28 jaar. Zij lijdt aan zware psychiatrische aandoeningen sinds ze op vijfjarige leeftijd seksueel werd misbruikt. Ze vraagt al drie jaar om euthanasie, nadat ze eerst probeerde zelfmoord te plegen. Van een psychiater kreeg ze reeds toestemming tot euthanasie. Ze heeft nog het advies nodig van een tweede en vervolgens een derde arts. Op de vraag wat de reactie van haar vader zou zijn als ze geëuthanaseerd zou worden, antwoordt Ruth: "Ik denk dat het hem veel pijn zou doen... dat hij het niet zou overleven."

Arne, wiens vader werd geëuthanaseerd omwille van een depressie, zegt hoe hij en zijn familie het gemis van psychologische begeleiding, voor en tijdens de euthanasie, hebben aangevoeld.

Deze getuigenissen worden samengevoegd met een enquete over het werk van de Commissie die belast is met de controle op euthanasie. Die controle is a posteriori, dus nadat de euthanasie door de arts is uitgevoerd. Volgens Dr. Luc Proot, lid van de Commissie, zou een voorafgaande controle te veel tijd in beslag nemen en het aantal gevallen van euthanasie doen afnemen ... Hij maakt zich echter wel zorgen over de dramatische toename van het aantal gevallen (2655 in 2019, tien keer meer dan in 2003). Op elk van haar maandelijkse vergaderingen, dus op één avond, moet de Commissie meer dan 200 euthanasiegevallen behandelen. "Als we naar drie- of vierduizend gevallen per jaar gaan, geraken we niet klaar", zegt hij.

Voor dr. Proot is het duidelijk dat niet alle artsen de gevallen van euthanasie melden die zij uitvoeren. Sigrid Sterckx, hoogleraar ethiek aan de Universiteit van Gent, raamt het aantal niet aangegeven gevallen van euthanasie in Vlaanderen op minstens één derde. Zij vestigt de aandacht op het gebrek aan transparantie in de werkwijze van de Commissie.

In de loop van de uitzending vernemen we dat de artsen die in de Commissie zetelen soms worden gevraagd te stemmen over hun eigen euthanasiedossier. In die gevallen worden zij geacht niet deel te nemen aan de bespreking, maar zij mogen zich niet terugtrekken wanneer hun dossier onderzocht wordt. Deze analyses zijn anoniem, maar de leden van de Commissie herkennen vaak de schrijfwijze van hun collega's. Om een dossier naar de Procureur des Konings te sturen zijn twee derden van de stemmen nodig. Voor dr. Proot is dit quorum "te streng". "Mijn fundamentele onvrede daarover was dat zelfs als er twijfel was, dit toch altijd geodgekeurd was", voegt Dr Bob Rubens, ex-Commissielid, eraan toe.

Het voortdurend heen en weer schakelen tussen de verhalen van patiënten en de onduidelijke werkwijze van de Commissie, is voor de kijker verwarrend. "Er bestaat geen recht op euthanasie," zegt Dr. Proot. Vaak krijgt hij patiënten die euthanasie eisen alsof het een recht is.

Is de botsing tussen subjectief lijden en de zogenaamd ‘objectieve' wettelijke voorwaarden niet onvermijdelijk, vanaf het moment dat euthanasie in bepaalde gevallen toegestaan wordt? Is het gebrek aan efficiëntie bij het controleren van de euthanasiepraktijk niet een teken van onmacht tegenover het subjectief ervaren leed?

De ouders van Ruth, die moesten omgaan met de psychiatrische ziekte van hun dochter, stelden een derde weg voor: "We zijn ervan overtuigd dat om de oorzaken te verlichten of te genezen, er een voorzichtige, geïntegreerde en langdurige zorg nodig is”.


Vergelijkbare artikelen

Naar  euthanasie van jonge kinderen zonder hun toestemming in Nederland

Naar euthanasie van jonge kinderen zonder hun toestemming in Nederland

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Euthanasie toestaan op kinderen tussen 1 en 12 jaar, ook als ze er niet om vragen of ermee instemmen: dat is wat de Nederlandse minister Hugo De Jonge voorstelt in een brief aan de Tweede Kamer van Nederland op 12 oktober.

Euthanasie is nu legaal in Nederland voor volwassenen en minderjarigen boven de 12 jaar. Wat betreft de praktijk van euthanasie bij kinderen jonger dan één jaar, deze is in het kader van het Protocol van Groningen gedepenaliseerd (zie het EIB-dossier).

De depenalisering v...

Lees meer

Analyse van het 9de Verslag van de Federale Controle- en evaluatiecommissie Euthanasie (2018-2019)

Analyse van het 9de Verslag van de Federale Controle- en evaluatiecommissie Euthanasie (2018-2019)

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Sedert 2002 zijn in België 22.081 mensen officieel geëuthanaseerd. De cijfers voor de afgelopen tween jaar (2018 en 2019) zijn respectievelijk 2.359 en 2.656 gevallen. Het jaar 2019 werd dan ook gekenmerkt door een opmerkelijke stijging van 12,6% van de gerapporteerde gevallen.

De euthanasiewet van 28 mei 2002 bepaalt dat de Federale Controle- en Evaluatiecommissie Euthanasie (hierna 'de Commissie') om de twee jaar een verslag voor de wetgever opstelt. Het 9de verslag voor de jaren 2018-20...

Lees meer

Uruguay: een recent wetsontwerp wil euthanasie legaliseren

Uruguay: een recent wetsontwerp wil euthanasie legaliseren

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Op 11 maart 2020 dienden vijf Uruguayaanse parlementsleden een wetsvoorstel in dat euthanasie en hulp bij zelfmoord uit het strafrecht wil halen. De tekst bepaalt dat een arts die de dood veroorzaakt bij een volwassene of hem hulp bij zelfmoord verleent, strafrechterlijk niet meer vervolgd kan worden als die persoon 'psychologisch in staat is zijn wil te kennen te geven' en bovendien 'lijdt aan een terminale, onomkeerbare en ongeneeslijke ziekte dan wel gekweld wordt door ondraagelijk...

Lees meer