Het Oostenrijks Grondwettelijk Hof volgt het Duitse Hof en staat hulp bij zelfdoding zonder medische reden toe

 Afdrukken

Thema : Einde van het leven / Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Nieuws - Oostenrijk

Gepubliceerd op : 18/12/2020

Op 11 december verklaarde het Oostenrijks Grondwettelijk Hof dat de strafbepaling die het verlenen van hulp bij zelfdoding strafbaar stelt, in strijd was met het "recht op zelfbeschikking". De wetgever wordt opgeroepen om de geassisteerde zelfdoding in het komende jaar te legaliseren en te reguleren.

Het Hof gaat uit van het principe dat het "recht op zelfbeschikking" het recht omvat om "waardig te sterven" door zelfdoding, alsook het recht om de hulp in te roepen van een vrijwillige derde om dit te doen. Deze redenering doet denken aan de uitspraak van het Duitse Bundesverfassungsgericht van enkele maanden geleden (IEB-bulletin).

In tegenstelling tot de Benelux-landen en Canada, kiest het hoogste gerechtshof van Oostenrijk, net als in Zwitserland en Duitsland, nu voor het toestaan van hulp bij zelfdoding in plaats van euthanasie. Anders evenwel dan in het Zwitserse systeem, binden de Duitse en Oostenrijkse arresten geen bijzondere medische voorwaarden aan het toestaan van hulp bij zelfdoding. Dat deze landen getekend zijn door een verleden waarin euthanasie van gehandicapten werd voorgehouden als een sociale vooruitgang, speelde blijkbaar mee om de term euthanasie niet te gebruiken. De "zelfbeschikking" van de zichzelf dodende persoon wordt dan het determinerende criterium dat het Hof inbracht.

Een patiënt beschikt over het vermogen om een behandeling te weigeren - en dus ook om het moment van het overlijden te vervroegen. Daaruit leidt het Hof af dat iedereen op dezelfde manier zijn of haar overlijden moet kunnen vervroegen door hulp te vragen bij het plegen van zelfmoord.

De beslissing om zelfmoord te plegen, aldus het Hof, moet "gebaseerd zijn op de vrije zelfbeschikking van de betrokkene" en moet "vrij en zonder invloed" worden genomen. De vraag rijst natuurlijk of een beslissing om zelfmoord te plegen echt vrij van invloed kan zijn... Het Hof anticipeert op die vraag en erkent dat "de vrije zelfbeschikking ook beïnvloed wordt door sociale en economische omstandigheden". Om de impasse te vermijden, geeft het Hof de wetgever opdracht "maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de betrokkene de beslissing zelfmoord te plegen, niet neemt onder invloed van derden".

Zoals we in verband met het arrest van het Duits Grondwettelijk Hof schreven, zijn vrije zelfbeschikking en individuele autonomie de criteria voor het arrest van het Hof. In die argumentatie schuilt echter een fundamentele tegenstrijdigheid: hoe kan het recht op individuele autonomie het recht rechtvaardigen om hulp te krijgen - en dus afhankelijk te zijn - van anderen om te sterven?

De Weense ethica Suzanne Kummer vreest dat het arrest een stap achteruit is, met name in tijden van pandemie waarin depressie en zelfmoord in opmars zijn. "Een persoon in existentiële nood heeft iemand nodig om mee te praten, om een uitweg uit de crisis te vinden en ja zeggen tegen het leven, in plaats van zich aan te sluiten bij zijn of haar zelfmoordgedachten", schrijft ze. De ethica wijst op het essentiële ethische verschil tussen mensen laten sterven of doden en pleit dringend om alle artsen op te leiden in palliatieve zorgverstrekking. "Mensen helpen sterven" is wat ieder mens nodig heeft: goede begeleiding, wegnemen van angst en pijn - maar niet het leven".


Vergelijkbare artikelen

Euthanasie: het Parlement staat op het punt te stemmen over een ongrondwettelijke wet

Euthanasie: het Parlement staat op het punt te stemmen over een ongrondwettelijke wet

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Het wetsvoorstel tot wijziging van de wetgeving inzake euthanasie, dat sinds oktober 2019 in het federale Parlement wordt besproken, zal in de plenaire vergadering van donderdag 5 maart ter stemming worden gebracht.

Deze wet is in ten minste twee punten in strijd met de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens :

1° De tekst schendt de gewetensvrijheid van de artsen

Het wetsvoorstel verplicht een arts die weigert euthanasie uit te voeren, « de contactgegevens te bezorgen ...

Lees meer

Het einde van rusthuizen zonder euthanasie?

Het einde van rusthuizen zonder euthanasie?

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Het rusthuis Thomas Home, gelegen in British Columbia, Canada, opende in 2010 zijn deuren voor de zorg voor patiënten aan het eind van hun leven. Vandaag de dag riskeert het zijn jaarlijkse subsidie van 750.000 dollar te verliezen omdat het zijn inwoners niet de mogelijkheid biedt tot euthanasie of hulp bij zelfdoding. Deze sanctie zou hem dwingen te sluiten, ook al heeft hij slechts tien bedden en ligt hij op een steenworp afstand van één van de grootste ziekenhuizen in de stad van de Delta, ...

Lees meer

Een Britse rechtbank staat passieve euthanasie toe

Een Britse rechtbank staat passieve euthanasie toe

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Onlangs legde een medisch team aan het Britse Hof voor de Rechtsbescherming de vraag voor of bij een 34-jarige man, die in een kunstmatige coma was geplaatst en al 10 jaar aan ernstige darmproblemen leed, de kunstmatige voeding en hydratatie mocht worden stopgezet.

De man had een depressieve voorgeschiedenis en was wegens zijn darmproblemen 'stomapatiënt'. Bij hem was namelijk door een chirurgische ingreep een tijdelijke stoma geplaatst die zijn ontlasting of urine afleidde naar een zakje bui...

Lees meer