Eerste transplantatie van een varkenshart bij mensen: stand van zaken en ethisch perspectief

 Afdrukken

Thema : Biomedisch onderzoek / Medisch onderzoek

Nieuws - Verenigde Staten

Gepubliceerd op : 22/02/2022

Auteur / Bron : Europees Instituut voor Bio-ethiek

Voor de eerste keer ter wereld is een patiënt getransplanteerd met een genetisch gemodificeerd varkenshart. David Bennett, die op 7 januari in het University of Maryland Medical Center (Baltimore, VS) is geopereerd, herstelt geleidelijk van zijn operatie. Zijn nieuwe hart klopt goed en lijkt tot nu toe niet te worden afgestoten door het immuunsysteem van de patiënt.

 

Xenotransplantatie (orgaantransplantatie van de ene soort naar de andere) was de enige optie om Davids leven te redden, aangezien hij aan hartritmestoornissen leed. Huiverig om de aanbevelingen van de artsen op te volgen, zou hij een menselijke harttransplantatie, die een strikte gezondheidsdiscipline vereist om afstoting te voorkomen, niet hebben overleefd. Het experiment is niet onderworpen aan een  klinische proef die een toelating vereist, maar het medische team heeft van de Amerikaanse Food and Drug Administration toestemming gekregen om de transplantatie met spoed uit te voeren, gezien de kritieke toestand van de patiënt.

 

Een genetisch gemodificeerd varkenshart

 

Met behulp van de CRISPR-Cas9-techniek (zie het IEB-dossier over deze techniek) werden vóór de transplantatie tien genen van het varken genetisch gewijzigd: vier werden geïnactiveerd, één om de groei van het hart te beperken en drie om een afstotingsreactie bij de mens te voorkomen, en zes menselijke genen werden in het genoom van het varken ingebracht om de compatibiliteit tussen het orgaan en het lichaam van de ontvanger te vergemakkelijken. Dit is geen hersenschim in de zin van het ontwikkelen van een menselijk orgaan in een dier.

 

Het varken in kwestie, één jaar oud, was afkomstig van een in Virginia gevestigd bedrijf : Revivicor. Het is tot op heden het enige bedrijf dat varkens van klinische kwaliteit fokt in een medische faciliteit. Het proces is erg duur. Op langere termijn hoopt Revivicor honderden varkensorganen per jaar te kunnen aanbieden. Veel andere bedrijven fokken genetisch gemodificeerde varkens voor xenotransplantatie, maar zonder een medische uitoefening . Deze industrie is een groeiende markt.

 

Ethische kwesties rond xenotransplantatie

 

Er wordt al bijna 60 jaar geëxperimenteerd met xenotransplantatie en het is zeker nog te vroeg om het een succes te noemen.

Een eerste punt van aandacht is het risico voor de gezondheid van de ontvanger, maar ook voor de rest van de bevolking, bij dit soort transplantatie. Dr. Syd Johnson, bio-ethicus aan de Upstate Medical University in New York, legt uit dat proeven met organen van primaten zijn beperkt wegens het ernstige risico van virusoverdracht van de ene soort op de andere. Dit risico bestaat ook bij varkens en moet ernstig worden genomen nu de wereld wordt getroffen door een pandemie die wordt veroorzaakt door een zoönotisch virus (van dier op mens overdraagbaar)  dat bij verschillende diersoorten aangetroffen is.

 

De belangrijkste vraag is of het menswaardig is hele organen afkomstig van dieren te laten transplanteren. Zo ja, geldt dit voor elk orgaan (hart, darm, hersenen ... ) ? Implantatie van hartkleppen gemaakt van varkensweefsel wordt nu op grote schaal toegepast, maar wordt niet beschouwd als orgaantransplantatie omdat het niet om een geheel orgaan gaat en de cellen van het varken worden verwijderd voordat de implantatie plaatsvindt. De patiënt moet dus geen immunosuppressieve behandeling ondergaan, zoals hier het geval is.

 

Een andere ethische kwestie waarop Dr. Johnson heeft gewezen, is de vraag of het gebruik van varkens als orgaanfabrieken niet in strijd is met de huidige goede praktijken inzake dierenwelzijn ? Deze varkens worden uitsluitend voor hun organen gefokt en zijn, in tegenstelling tot varkens die voor hun vlees worden gefokt, genetisch gemodificeerd. Hun leven is kort, opgesloten in een geïsoleerde, overdekte, gesteriliseerde ruimte. Als producten van kunstmatige inseminatie en keizersnede worden zij voortdurend onderworpen aan infectiebestrijdingsmaatregelen, opeenvolgende operaties, pijnlijke ingrepen, tests, biopsies, enz.

 

Welke andere opties blijven er over, gezien het tekort aan organen, volgens Prof. Arthur Caplan verergert door de vergrijzing van de bevolking?

In de eerste plaats moeten we de bevolking aanmoedigen om meer organen te doneren door betere voorlichting, waarbij de persoonlijke keuze van eenieder op dit punt moet worden gerespecteerd. Er is ook aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het 3D-printen van kunstmatige organen en het reconstrueren van weefsel met behulp van stamcellen. Andere therapieën voor orgaanfalen, zoals dialyse, moeten uiteraard worden verbeterd.


Vergelijkbare artikelen

Coronavirusvaccins en het gebruik van cellen van geaborteerde foetussen: stand van zaken

Coronavirusvaccins en het gebruik van cellen van geaborteerde foetussen: stand van zaken

- Medisch onderzoek

Nu de ontwikkeling van vaccins tegen Covid-19 in een versneld tempo gaat, is het belangrijk goed geïnformeerd te zijn over hoe deze vaccins worden ontworpen, geproduceerd en getest. Er stellen zich namelijk ethische vragen bij het mogelijk gebruik, in elk stadium van het proces van ontwikkeling, van cellijnen die afkomstig zijn van geaborteerde foetussen. Het Charlotte Lozier Institute in de Verenigde Staten stelde op basis van een grondige analyse van de wetenschappelijke literatuur en de ...

Lees meer

Duurzame investeringen - Naar een bioethische bank?

Duurzame investeringen - Naar een bioethische bank?

- Embryo-onderzoek

Onderzoek op embryo's, productie van stoffen gebruikt voor euthanasie, productie van voorbehoedsmiddelen of abortuspillen, ... Wat als deze economische activiteiten in aanmerking zouden komen voor het bepalen van de ethische aard van een bank of investeringsfonds? De Belgische pers berichtte onlangs over de lancering van een nieuw ethisch beleggingsfonds door Van Landschot Bank, een Nederlandse private bank die actief in België is.

Tot de uitsluitingscriteria van dit nieuwe ethische ...

Lees meer

Nederland: eerste draagmoederschap voor een mannelijk paar

Nederland: eerste draagmoederschap voor een mannelijk paar

- Draagmoederschap

Op 5 augustus werd in het "vruchtbaarheidscentrum" Nij Geertgen in Elsendorp, Nederland, het eerste kind geboren op grond van een draagmoederschapsovereenkomst tussen een draagmoeder en een mannelijk paar.

Afgezien van het feit dat het hier om het eerste officiële draagmoederschap voor een mannelijk paar in Nederland gaat, is deze geboorte ook het eerste draagmoederschap is dat in Nederland wordt uitgevoerd met een eiceldonatie, via in-vitrofertilisatie. Naast de biologische en de juridische ...

Lees meer