MBV van een overleden vader: EVRM weigert de erkenning van een recht om grootouder te worden

 Afdrukken

Thema : Begin van het leven / Medisch begeleide voortplanting

Nieuws

Gepubliceerd op : 30/12/2019

Kunnen we het recht op de beschikking over het sperma van zijn overleden zoon eisen om een medisch begeleide voortplanting (MBV) uit te voeren en zo grootouder te worden? Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EVRM) heeft op 12 november deze vraag beantwoord, in een zaak voorgelegd door mevrouw Dominique Petithory Lanzmann, echtgenote van de directeur Claude Lanzmann. Hun zoon had zijn gameten voor zijn dood in 2017 bevroren, om zijn nageslacht te verzekeren, ook in het geval van een voortijdige dood.

Aangezien post mortem PMA in Frankrijk verboden is, heeft mevrouw Petithory Lanzmann de overdracht van die gameten naar Israël verzocht, waar zowel post mortem medisch begeleide voortplanting (MBV) als draagmoederschap toegestaan zijn.

Geconfronteerd met de opeenvolgende weigering van de Franse gezondheidsinstellingen en rechtbanken om een dergelijke overdracht toe te staan, brengt Mr Petithory Lanzmann de zaak voor het EVRM op grond van het recht op eerbiediging van het privé- en gezinsleven.

De Europese rechters concluderen dat het verzoek in twee opzichten niet-ontvankelijk is. Ten eerste is het lot van de gameten verbonden aan de persoon van wie ze afkomstig zijn, en "valt het onder de categorie van niet-overdraagbare rechten" (§ 16). Mevrouw Petithory Lanzmann heeft dus geen indirect recht over het beschikken van deze gameten. Bovendien benadrukt het EVRM dat het recht op eerbiediging van het privé- en gezinsleven "het recht om een gezin te stichten niet omvat, noch het recht op nakomelingen voor grootouders" (§ 20).

Deze beslissing doet zich voor terwijl ook een belangrijk vonnis van het EVRM betreffende MBV wordt verwacht. In het geval van de zaak Dalleau v. Frankrijk, zal de vraag zijn of een vrouw van wie de echtgenoot overleden is, het recht heeft om zijn gameten over te dragen om een post mortem PMA uit te voeren.

Deze twee zaken betreffen in beide gevallen het recht om gameten over te brengen van een land dat post mortem MBV verbiedt naar een land dat dit toestaat. Post mortem MBV is nu namelijk illegaal in de meeste Europese landen, maar is onder bepaalde voorwaarden in België, Spanje of elders in de wereld, zoals China of de Verenigde Staten toegestaan. Een dergelijke praktijk is onlangs bijna gelegaliseerd geweest in Frankrijk, als onderdeel van de herziening van de bio-ethische wet - het voorstel werd uiteindelijk door de Nationale Assemblee in extremis verworpen.

In het hart van de discussie over post mortem MBV, wordt de vraag gesteld of het ethisch en gepast is om vrijwillig een kind ter wereld te brengen waarvan de vader overleden is. In dit opzicht, stelt de post mortem MBV een probleem aan de orde die gelijkaardig is aan die van de MBV van alleenstaande vrouwen of vrouwelijke paren: in elk geval, komt de MBV-praktijk neer op de vrijwillige verwekking van kinderen zonder bekende - of levende - vaders.


Vergelijkbare artikelen

“Ecothanasia”: hedendaagse fictie, toekomstige realiteit?

“Ecothanasia”: hedendaagse fictie, toekomstige realiteit?

- Euthanasie en geassisteerde zelfmoord

Zou je bereid zijn te sterven om de planeet te redden? Het is deze provocerende maar niet minder opvallende vraag die centraal staat in het toneelstuk "Op leven en dood", dat momenteel in het Brusselse theater "Le Public" gespeeld wordt... Het plot ontwikkelt zich in de nabije toekomst en draait om het Ecothanasia-programma van de Belgische regering. Ecothanasia stelt voor om mensen - min of meer bejaarden en in goede gezondheid - vrijwillig te laten sterven, zodat de besparingen van hun...

Lees meer

Wat de deskundigen in 2018 echt hebben gezegd over de huidige voorstellen over abortus...

Wat de deskundigen in 2018 echt hebben gezegd over de huidige voorstellen over abortus...

- Abortus

In deze TABEL presenteert het Europees Instituut van Bioethiek de analyse van alle parlementaire hoorzittingen van de 20 deskundigen, gehouden in mei-juni 2018 over de herziening van de abortuswet. Een grote meerderheid van de ondervraagde deskundigen blijkt geen commentaar te hebben geleverd op 7 van de 9 voornaamste maatregelen die binnenkort goedgekeurd zullen worden. Bovendien blijkt uit het verslag van de hoorzittingen dat geen enkel van deze maatregelen, zoals geformuleerd in de huidige...

Lees meer

Nieuwe prenatale test en meer abortus?

Nieuwe prenatale test en meer abortus?

- Begin van het leven

In 2012 werden in ons land nog 53 Down-kindjes geboren, terwijl je er 110 zou verwachten, afgaande op de geboortecijfers. En met de nieuwe doeltreffende bloedtest NIPT (Niet-Invasieve Prenatale Test), zullen de abortus-percentages allicht nog stijgen. Dat het stilaan eenzaam wordt, vrezen de ouders die toch voluit voor een 'ander' kindje gingen.
Het is nu afwachten hoe de nieuwe bloedtest NIPT, sinds vorig jaar in enkele universitaire ziekenhuizen aangeboden, de cijfers gaat beïnvloeden. "De ...

Lees meer