Einde van het leven

Eric Vermeer : "De pandemie van de angst is net zo schadelijk als de pandemie van het virus"

Eric Vermeer : "De pandemie van de angst is net zo schadelijk als de pandemie van het virus"

In de nasleep van de gezondheidscrisis is er een sterke neiging om de gevolgen van de pandemie en de lockdown voor de meer kwetsbare mensen te vergeten. Met Eric Vermeer, verpleegkundige, ethicus, psychotherapeut en voorzitter van een ethische commissie, wil het Europees Instituut voor Bio-ethiek terugblikken op de ervaringen van psychiatrische patiënten met deze crisis. Ondanks de huidige context van economisch en sociaal herstel, nodigt Eric Vermeer ons uit om de fysieke en psychische gevolgen van insluiting niet te vergeten en om lessen te trekken voor de toekomst.

 

Hoe werd u in uw beroep geconfronteerd met Covid-19 en de gezondheidsmaatregelen van de overheid?

De wereld van de hulpverleners was sterk geschokt door de komst van de pandemie. Ik heb dit vooral kunnen zien door mijn rol als ethicus en voorzitter van een ethische commissie binnen een neuro-psychiatrisch centrum.

Zeer snel was er een gevoel van onveiligheid in de instelling. In het tijdperk van de medische a...

Lees meer 


Een Britse rechtbank staat passieve euthanasie toe

Verenigd Koninkrijk - Een Britse rechtbank staat passieve euthanasie toe

Onlangs legde een medisch team aan het Britse Hof voor de Rechtsbescherming de vraag voor of bij een 34-jarige man, die in een kunstmatige coma was geplaatst en al 10 jaar aan ernstige darmproblemen leed, de kunstmatige voeding en hydratatie mocht worden stopgezet.

De man had een depressieve voorgeschiedenis en was wegens zijn darmproblemen 'stomapatiënt'. Bij hem was namelijk door een chirurgische ingreep een tijdelijke stoma geplaatst die zijn ontlasting of urine afleidde naar een zakje buiten zijn lichaam.

Omdat zijn toestand kritiek was geworden, kwamen de artsen tot het besluit dat een permanente stoma nodig was. De man had echter aan zijn familie te kennen gegeven dat hij zich tegen dergelijke ingreep uitdrukkelijk en schriftelijk verzette. In zijn voorafgaande wilsverklaring verduidelijkte hij onder meer 'noodzakelijke of levensverlengende behandelingen te weigeren die rechtstreeks of onrechtstreeks zouden resulteren in de plaatsing van stomae door ileostomie, colostomie, ur...

Lees meer 


Recent onderzoek: geen eensgezindheid onder de artsen over euthanasie bij psychisch lijden

België - Recent onderzoek: geen eensgezindheid onder de artsen over euthanasie bij psychisch lijden

MediQuality, een digitaal medisch forum voor de Benelux, deed recent een onderzoek naar de euthanasiepraktijk bij patiënten die psychisch lijden of dementeren. Een afgetekende meerderheid van 78% spreekt zich - ongetwijfeld met in het achthoofd de Tine Nys zaak - uit voor een evaluatie en/of aanpassing van de euthanasiewet in geval van ondraaglijk psychisch lijden.

De peiling op het forum stemt tot nadenken, maar blijft een vrijblijvend onderzoek zonder wetenschappelijke pretenties dat bij 737 artsen peilde naar de ethische onderbouwing van het medische beslissingsproces.

Alhoewel in België gelegaliseerd, vinden 4 op 10 van de ondervraagde artsen euthanasie bij ondraaglijk psychisch lijden niet geoorloofd. Ze wijzen erop dat dit lijden niet onomkeerbaar is en alternatieve oplossingen voorhanden zijn. Bovendien ontbreken de objectieve criteria die het ondraaglijk karakter ervan aantonen. En onder de voorstanders van euthanasie bij ondraaglijk psychisch lijden pleit de helft voor een...

Lees meer 


'Alzheimerdorp' en de webserie 'Leven met Waardigheid': twee mooie initiatieven

'Alzheimerdorp' en de webserie 'Leven met Waardigheid': twee mooie initiatieven

Lees meer 


Uruguay: een recent wetsontwerp wil euthanasie legaliseren

Uruguay: een recent wetsontwerp wil euthanasie legaliseren

Op 11 maart 2020 dienden vijf Uruguayaanse parlementsleden een wetsvoorstel in dat euthanasie en hulp bij zelfmoord uit het strafrecht wil halen. De tekst bepaalt dat een arts die de dood veroorzaakt bij een volwassene of hem hulp bij zelfmoord verleent, strafrechterlijk niet meer vervolgd kan worden als die persoon 'psychologisch in staat is zijn wil te kennen te geven' en bovendien 'lijdt aan een terminale, onomkeerbare en ongeneeslijke ziekte dan wel gekweld wordt door ondraagelijk lijden'. Het wetsvoorstel omschrijft de wettelijke voorwaarden, die toch vatbaar zijn voor interpretatie, niet noch verduidelijkt ze. Het bestaan van ondraagelijk lijden zou dus voldoende zijn om een euthanasie te verkrijgen als tegelijk voldaan is aan enkele andere formele vereisten.

De arts dient na te gaan of de patiënt die euthanasie verzoekt uit vrije wil handelt en hem of haar 'informeren over de therapeutische en palliatieve mogelijkheden'. Dat de ziekte behandelbaar is, vormt op zich geen ...

Lees meer 


De coronavirusmaatregelen van afzondering thuis en hun mogelijke impact op de euthanasievragen

De coronavirusmaatregelen van afzondering thuis en hun mogelijke impact op de euthanasievragen

Nu de maatregelen ter bestrijding van het COVID-19 geleidelijk aan versoepelen, kunnen we de maatschappelijke gevolgen van de algemene verplichting in afzondering thuis te blijven beoordelen.

Onze bejaarden hebben zeker en vast een zware tol betaald, want onder hen tellen we verhoudingsgewijs het grootste aantal overledenen.

Vrij snel zagen de rusthuizen zich verplicht hun bewoners in isolement te plaatsen en hun elk fysiek contact met de buitenwereld, zelfs met hun naaste familieleden, te ontzeggen.

Afzondering thuis en 'passieve euthanasie'

Niemand betwist dat de belangrijkste maatregel die iedereen verplichtte zich thuis te isoleren in de eerste plaats was ingegeven door bekommernis de verdere verspreiding van het virus een halt toe te roepen. Toch valt de impact ervan op de gemoedsgesteltenis van de rusthuisbewoners niet te onderschatten. De grootste bekommernis van onze beleidsmakers was de overbelasting te voorkomen van de intensive care-afdelingen van onze ziekenhuizen....

Lees meer 


Verdienen zelfmoord en euthanasie niet dezelfde preventie-inspanning?

Verenigde Staten - Verdienen zelfmoord en euthanasie niet dezelfde preventie-inspanning?

Sinds augustus 2019 kunnen de burgers van de staat New Jersey in de Verenigde Staten een beroep doen op hulp bij zelfdoding wanneer ze lijden aan een ziekte die hun levensverwachting terugbrengt tot minder dan 6 maanden. In een artikel in de National Review plaatst de auteur en jurist Wesley J. Smith deze wetgeving tegenover de duizenden zelfmoorden die sommigen voorspellen als gevolg van de wereldwijde Coronavirus-crisis (isolement, baanverlies, overlijdens,...). Een studie van de Well Being Trust en de American Academy of Family Physicians schat dat het aantal "doden door wanhoop" in de Verenigde Staten als gevolg van de Coronavirus-crisis, in het komende decennium tot 150.000 zou kunnen oplopen, de helft meer dan in normale tijden. "We zien zeer verontrustende tekenen in het hele land," zegt Elinore McCance-Katz van het ministerie van Volksgezondheid. Isolatie en onzekerheid over de toekomst leiden nu al tot "meer drugsgebruik, meer overdoses, meer huiselijk geweld en...

Lees meer 


Ouderen en COVID-19: welke zorg voor kwetsbare patiënten?

België - Ouderen en COVID-19: welke zorg voor kwetsbare patiënten?

Het triëren van patiënten, het weigeren van ziekenhuisopname, een strikt isolement...: naarmate de huidige gezondheidscrisis vordert, nemen de ethische vragen over de zorg voor risicopersonen toe. Onder hen bevinden zich duidelijk de ouderen in de frontlinie. Aanvankelijk werd gedacht dat deze ethische kwesties konden herleid worden tot een kwestie van prioriteiten in de zorgverlening : in het geval van overbezetting op intensive care-afdelingen staat de gevorderde leeftijd van een persoon inderdaad hoog op de lijst van criteria die door de ethische commissies van veel ziekenhuizen worden gehanteerd, naast andere criteria van kwetsbaarheid, zoals co-morbiditeit (zie het IEB-bulletin van 19 maart). De discussie is echter snel verschoven naar de fase vóór de zorgverlening, in het stadium van de ziekenhuisopname : zelfs als er geen sprake is van overbezetting, en om een dergelijk scenario te voorkomen, pleiten sommigen ervoor om patiënten die een hoge leeftijd hebben bereikt, ongeacht h...

Lees meer 


Dementie en toestemming voor euthanasie: de Hoge Raad van  Nederland geeft zijn interpretatie

Nederland - Dementie en toestemming voor euthanasie: de Hoge Raad van Nederland geeft zijn interpretatie

De Hoge Raad heeft, toen haar werd gevraagd zich uit te spreken over de euthanasie van demente personen, geoordeeld dat een voorafgaande verklaring inzake euthanasie voor interpretatie vatbaar is en dat bepaalde omstandigheden kunnen verhinderen dat aan een dergelijke verklaring gevolg wordt gegeven. De richtlijnen van de Hoge Raad zijn op het eerste gezicht weliswaar geruststellend, maar krijgen in de onderhavige zaak een toepassing die enige bezorgdheid geeft.

 

Dit arrest beëindigt de zogenaamde "koffie-euthanasie"-zaak, genoemd naar het toedienen door een arts van een kalmerend middel in het kopje van een persoon die lijdt aan dementie om haar te euthanaseren. Hoewel de persoon eerder schriftelijk had verklaard dat zij geëuthanaseerd wilde worden, was dit "op haar verzoek" en "wanneer zij daar de tijd rijp voor acht". Ondanks deze verduidelijkingen en de verwarde houding van de patiënte over haar wens om te sterven, vond de arts het niet nodig om haar toestemming te vragen om ...

Lees meer 


Euthanasie: het Parlement staat op het punt te stemmen over een ongrondwettelijke wet

België - Euthanasie: het Parlement staat op het punt te stemmen over een ongrondwettelijke wet

Het wetsvoorstel tot wijziging van de wetgeving inzake euthanasie, dat sinds oktober 2019 in het federale Parlement wordt besproken, zal in de plenaire vergadering van donderdag 5 maart ter stemming worden gebracht.

Deze wet is in ten minste twee punten in strijd met de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens :

1° De tekst schendt de gewetensvrijheid van de artsen

Het wetsvoorstel verplicht een arts die weigert euthanasie uit te voeren, « de contactgegevens te bezorgen van een centrum of een vereniging die in euthanasierecht zijn gespecialiseerd », met name ADMD (Association pour le droit de mourir dans la dignité) en L.E.I.F. (LevensEinde InformatieForum).

Echter, in zijn advies over dit wetsvoorstel waarschuwt de Raad van State de wetgever in niet mis te verstane woorden : « Indien de voorgestelde regeling erop neer zou komen dat de arts die weigert om euthanasie uit te voeren verplicht wordt om door te verwijzen naar een arts die eventueel bereid is om eut...

Lees meer